Mavi Göl Ne Amaçla Yapılmıştır?
İzmir’in kalbinde, en az yeşil alanları kadar göz alıcı ve tartışmalı bir yapıyı simgeliyor Mavi Göl. Sadece gölün rengiyle değil, inşa edilme amacından, çevresindeki sosyal yapıya kadar her yönüyle bir çekişme alanı. Kimileri için şehre neşe, biraz da doğa katmak amacı taşırken, diğerleri için tamamen ticari bir hamle olarak görülebilir. Benim ise bakışım net: Mavi Göl, izlediğimiz o klasik “doğayla uyum içinde” masalının bir parçası olmayı başaramamış, tam tersine şehri gösteriş amaçlı süsleyen bir yapıdır.
Mavi Göl’ün Yapılış Amacı
Mavi Göl’ün varlığı, çeşitli amaclarla anlatılabilir, fakat çok katmanlı bir konudur bu. Aslında, İzmir’in büyük bir şehir olmasıyla beraber, çeşitli yeşil alanlara olan ihtiyacı hep konuşulmuştur. Doğanın betona karşı savaşı! Belki de bu göl, işte o savaşın bir parçası olarak “doğayla barış” mesajı vermek için inşa edilmiştir. Ama gerçek niyeti düşündüğümüzde, aslında biraz daha ticari bir kaygı öne çıkıyor.
Mavi Göl’ün Güçlü Yönleri
İzmir’deki pek çok mekânın aksine, Mavi Göl, şehre estetik bir katkı sağlamış olabilir. Gölün etrafındaki doğal yürüyüş yolları, yeşil alanlar, bazı yerlerde şehrin gürültüsünden bir nebze de olsa uzaklaşma imkânı sunuyor. Ha, “burası gerçekten bir doğa harikası mı?” derseniz, o ayrı. Çünkü burada doğanın varlığı, insan müdahalesiyle şekillendirilmiş; tam anlamıyla doğal bir ortamdan bahsedemeyiz. Fakat, işlevsel olarak baktığınızda, dinlenmek, yürüyüş yapmak ya da sadece birkaç saatliğine şehri unutmak isteyenler için Mavi Göl, İzmir’in kıyısında bir vaha olabilir.
Mavi Göl’ün Zayıf Yönleri
Ama gelin görün ki, her ne kadar estetik bir katkı sağlasa da, Mavi Göl’ün arkasındaki gerçek amacı sorgulamak gerekiyor. Her şeyden önce, bu yapının varlığı, şehri güzelleştirmekten çok, ticari bir yapılaşma stratejisinin parçası gibi görünüyor. O kadar yapay ki, bir gülümseseniz bile o gülümseseniz bile, betonun ve metalin arasındaki bu yeşil alanla uyumlu olmayacak şekilde “yapay” hissediyorsunuz. Evet, Mavi Göl’ün çevresi oldukça estetik ve doğal gibi duruyor, ama bir yere kadar. Doğanın gerçekten yaşamaya elverişli olabilmesi için bir ekosistem gereklidir. Peki, buradaki ekosistem ne kadar sağlıklı? Göle birkaç ağaç dikmekle doğayı gerçekten koruyabilir miyiz?
Mavi Göl, sadece bir gösteriş objesinden fazlası olmalıydı. Ne yazık ki, inşa edildiği andan itibaren gölün çevresindeki yapılar, beton yığınları ve alışveriş merkezleriyle beraber, ‘doğal yaşam alanı’ amacını sorgulatıyor. Aslında, bu proje tam anlamıyla “doğayla barışmak” yerine, insanların “doğayı” bir gösteriş aracı gibi kullanmaya başlaması demek.
Mavi Göl’ün Sosyal Etkileri
Evet, Mavi Göl’ün etrafındaki insan yoğunluğu her geçen gün artıyor, fakat bu da aslında ciddi bir sorun yaratıyor. Şehrin stresli temposundan kaçmak isteyenlerin ilk durağı haline gelen bu bölge, zaman içinde yalnızca sosyal medya fotoğraf çekme alanlarına dönüşmeye başladı. Bu tür alanların sosyal hayattaki önemi bence ne kadar abartılsa da, doğanın sesini gerçekten dinleyebileceğimiz bir alan olmaktan uzak.
Şimdi, soralım: İnsanlar gerçekten burada doğayı hissetmek istiyorlar mı, yoksa sadece fotoğraflarını çekip Instagram’da paylaşmak mı? Giderek daha fazla insanın doğal alanlarda sadece fotoğraf çekmek için bir araya geldiğini görmek, çevreye olan duyarsızlığın bir sonucu değil mi?
Mavi Göl: Ne Kadar Doğa, Ne Kadar Yapaylık?
Şu soruya takılmadan geçemiyorum: Mavi Göl gerçekten doğal mı, yoksa sadece görsel olarak doğaya benzetilmeye çalışılmış bir projeden mi ibaret? Hangi amaca hizmet ettiğini anlamadan, her şeyin estetik değeriyle ilgilenmek ve “doğal” hissetmek bir anlam ifade eder mi? Yalnızca Instagram’da beğeni almak için “doğayla uyum içinde” bir fotoğraf çektikten sonra, aslında bu yapının sadece beton ve yapay bir süreçle yaratıldığını kabul etmek zor olmuyor mu?
Bir taraftan doğal alanlar inşa edilmeli, şehir daha yeşil hale getirilmelidir; öte yandan, aynı bu yapılar aslında daha çok birer gösteriş aracı, şehri ve doğayı bir tür turistik gösteri haline getirme girişimi gibi görünmektedir. Hangi amaca hizmet ettiğini sorgulamak gerek.
Sonuç: Doğanın İnsanla İmtihanı
Mavi Göl’ün ne amaçla yapıldığına dair net bir görüş birliği yok. Kimisi için bu yapılar, doğaya duyulan saygıyı simgeliyor, kimisi ise sadece daha fazla beton ve daha fazla kazanç için yapılan gereksiz projelerden biri olarak görüyor. Mavi Göl, doğanın insana olan imtihanını daha fazla derinleştiriyor: Doğayı gerçekten koruyor muyuz, yoksa ona sadece bir “görsel değer” biçip, içini boşaltıyor muyuz?