2 Farklı Bankadan Halka Arz Olur Mu? – Bir Genç Yetişkinin Esprili Bakışı
İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, sürekli espri yapan ama içten içe her şeyi fazla düşünen bir genç yetişkin olarak, bazen sorular bana zor gelir. Ama neyse ki hayat her zaman mükemmel değil ve bazen de sorular tuhaf oluyor. Mesela, “2 farklı bankadan halka arz olur mu?” gibi bir soru… Hani, “Benim bu kadar kafam karıştı, sizinki ne olsun?” dedirtecek cinsten.
Halka Arz: Ne Oldu Şimdi?
Öncelikle, halka arz nedir? Bunu açıklamak gerek. Halka arz, aslında bir şirketin hisse senetlerini kamuya açması, yani borsada işlem görmesini sağlaması demek. Yani, bir şirket elini cebinden çıkarıp, “Beni al, beni al!” diye bağırmaya başlar. Bu arada, o şirketin sahibi de “Acaba alır mı?” diye düşünür. Ama asıl mesele şu ki, şirket bir tane. Peki, ya bankalar? 2 farklı bankadan halka arz olur mu? Durun, ona geçmeden önce küçük bir anekdot anlatayım.
Arkadaşlarım ve Halka Arz: “O Neydi?”
Bir gün arkadaşım Burak’la sohbet ediyoruz, ve bir şekilde halka arz mevzusuna geliyoruz. Burak’ın tabiriyle, “Yahu biz de halkı arz ediyoruz, anlamadınız mı?” dedi. Bütün ortamda bir anda sessizlik oldu. Tabii, ben de olayı ciddiye alıp “Ya sen de mi başladın?” dedim.
Ama sonra düşündüm, gerçekten de halka arz işi basit bir konu değil. Mesela 2 farklı bankadan halka arz olur mu diye soranlar, aslında bambaşka bir konuda kafa patlatıyorlar. Çünkü 2 bankanın halka arzı birbirine karışabilir. Bu, bildiğimiz banka işlerini değiştirir mi? Bize mi soruluyor? Herkes rahat olsun, benim en azından bu yazıdaki iç sesim var.
2 Farklı Bankadan Halka Arz Olur Mu?
Şimdi gelelim esas soruya: 2 farklı bankadan halka arz olur mu? Benim izlediğim kadarıyla, bankaların birden fazla halka arz yapması aslında olası. Ama bu işler öyle şıp diye yapılacak işler değil. Her bankanın bir stratejisi var. Yani banka, iki ayrı halkayı aynı anda halka arz edemez; her biri için ayrı bir süreç ve izin gerekiyor. Hani sanki, iki kişiye aynı anda el sallayarak “Herkes hadi o tarafa, ben buradayım!” demek gibi bir şey.
Kafalar biraz karıştıysa, anlatayım: Mesela, bir banka ilk kez borsaya girmeye karar verdiğinde, bu onun tek bir halkasını arz etmesi anlamına gelir. O bankanın işlem görebilmesi için borsaya başvurması ve belirli kurallar çerçevesinde hareket etmesi gerekiyor. Diğer bankalarla birleşip, ortak bir halka arz yapma gibi bir şey düşünmek, aslında tam olarak mümkün değil. Peki, bu ne demek?
2 farklı banka ayrı ayrı başvurur.
Her biri kendi sürecini başlatır.
Bu durum borsanın ve SPK’nın denetiminde olur.
Yani, her şeyde olduğu gibi burada da bürokratik işler var. Bir bankanın halka arzı, aynı bankanın hisse senetlerinin halka sunulması anlamına gelir. 2 bankanın farklı zamanlarda aynı anda borsaya açılması ise, aslında birkaç sebeple karmaşık bir durum yaratabilir.
İç Sesim: “Gerçekten Bir Banka Bunu Yapabilir Mi?”
Kendimi düşündüm de, “2 farklı bankadan halka arz olur mu?” diye soran kişi ne gibi bir kafa karışıklığı yaşıyor? Bankaların her biri ciddi kararlar alır, riskleri göze alır ve yatırımcıları kendine çekmek için farklı stratejiler uygular. Mesela, Banka A bir halka arz başlatacaksa, Banka B’nin stratejisinin bu işe nasıl etki edeceğini bilemiyoruz. Birinin başarılı olup diğerinin çökmesi, tüm yatırımcıları ilgilendiriyor. Yani bu işte biraz da şans faktörü var.
Buradaki asıl mesele şu: Bankalar birbirinden farklı, her biri kendi alanında bir lider olmak istiyor. Eğer 2 banka halka arz yaparsa, bunların arasındaki rekabet, her şeyin önüne geçebilir.
Sonuç: 2 Farklı Bankadan Halka Arz Olur Mu?
Evet, teknik olarak 2 farklı bankanın halka arz yapması mümkün. Ama bu süreçte pek çok faktör devreye giriyor. Yatırımcılar hangi bankayı tercih eder? Yatırımcı güveni nasıl sağlanır? Bu soruların hepsi, bankaların planlamasında oldukça önemlidir. Ama bir bakıma, bu iki banka farklı zamanlarda halka arz yaparak kendilerini daha net bir şekilde konumlandırabilirler.
Ve tabii ki, ben de sonuca varmış oldum. Demek ki, iki banka da halka arz edebilir, ama bu bir matematik sorusu değil, bir strateji sorusu.
Arkadaşlarım ve Ben: “Daha Fazla Banka, Daha Fazla Dert!”
Son olarak, Burak’la tekrar sohbet ediyorum, “Eğer 2 farklı bankadan halka arz olursa, her şey karışır, diyorum.” Burak da bir anda kafa sallıyor, “Halka arz değil de, her şeyin dibi karışır,” diyerek geçiyor. Tabii ki, burada önemli olan “karışan şeylerin düzeltilmesi”…
—
Yazının sonunda diyebilirim ki: 2 farklı bankadan halka arz olur mu? Evet, olabilir. Ama kimse bunu bir anda ve rastgele yapmaz. Sonuçta, her şeyin bir düzeni var, değil mi? Ya da… ya da belki her şey bir bankanın halka arz kararına bağlıdır? Kafanız karışmasın.